Oczami mężczyzny (1)

      Zaproponowałam mężczyznom spisanie historii macierzyństwa. Nie, nie historii ich ojcostwa, ale właśnie macierzyństwa. Chciałam Wam i sobie ofiarować inny świat, niż ten, który jest tutaj na co dzień. A właściwie to ten sam świat, tylko widziany z innej perspektywy.
      Cykl: Macierzyństwo widziane oczami mężczyzny, czyli jak widzę matkę moich dzieci, otwiera tekst nie ojca, nie męża, ale mężczyzny. Dlaczego? Myślę, że Jego opowieść sama się obroni :) 

-->

     Śniły mi się bardzo różne marzenia. Prócz wymarzonych samochodów udało się przez sen nawet latać. Marzenia małe i duże – to wszystko mój mózg podpowiadał po to, żeby lepiej mi się spało. Nigdy jednak nie poradził sobie z marzeniem – jak to by było być w ciąży?

     Uważam krnąbrnie, że rozumiem matki. Bezczelność – na pewno w jakimś stopniu tak. Niemniej opowiadają mi różne rzeczy, odpowiadam co rozumiem i widzę na ich ustach uśmiech – że coś do tej męskiej łepetyny jednak dochodzi.

      Rodzice też to już jakoś przyjęli, że choć jestem bezdzietny, to coś tam rozumiem i jak coś opowiem o dzieciach, to te puzzle się układają tak, jak w ich domach.

      Rozumiem. Umiem nazwać. Można ze mną pogadać. A jednak o ile rodzicielstwo samo w sobie mnie nie przerasta, to macierzyństwo owszem. To musi być coś niesamowite, czuć życie w sobie. Ja odlatuję w samej sytuacji bycia kopniętym przez dzieciaka przez brzuch jego mamy. A mieć tego człowieka cały czas w sobie? Ten szczyt delikatności i nieporadności najpierw w Was żyje, a potem tak bardzo do Was lgnie. Tworzycie ze sobą na początku jego życia duet spełniający nawzajem tak wiele potrzeb. Nigdy nie byłyście i nie będziecie nikomu tak bardzo potrzebne. Ja też nie będę.

      Mówcie co chcecie. Że ciąża to mdłości, huśtawki nastrojów, spanie na plecach, brak mobilności no i przede wszystkim poród, porównywany czasem do przeżycia własnej śmierci (ok, trochę mnie to przeraża). Mówcie o uwiązaniu do dziecka na początku, że to brak wolności, swobody, niewyspanie. Jak to mówicie – rozumiem Was i wspieram jak tylko potrafię nie przeżywając tego samego. Bez bicia przyznaję, że dla mnie też by to było bardzo ciężkie. Ale jak już powiecie, to posłuchajcie.

      Bardzo Wam zazdroszczę tego, że możecie przeżyć tak wielkie zaufanie drugiego człowieka, który od Was zależy. Nie tylko psychicznie, ale dosłownie, fizycznie i w pełni. Wcale się Wam nie dziwię, że w takim momencie czasem nam mężczyznom przychodzi iść w odstawkę – nie być tak ważną osobą jak dotychczas.

     Nie przekonują mnie hasła o równości między matką, a ojcem. Nie mam wątpliwości, jak dużo może ojciec i mąż zrobić dla dziecka i kobiety – bardzo dużo. Może nawet w trudnej sytuacji, bo i takie się zdarzają, matkę dziecku zastąpić – to prawda.

     Jednak nie da się ukryć, nie będę nigdy w ciąży, nie będę karmił piersią, dziecko nie będzie ode mnie tak bardzo zależne, jak od Was. Zazdroszczę Wam z jednej strony. Z drugiej mam do Was z tego względu głęboki szacunek, jesteście namaszczone, jesteście kimś wyjątkowym. Czuję to, patrząc na Was i chętnie o tym słucham. Choć Wy pewnie myślicie, że ja i tak nic nie zrozumiem...

Jarek Żyliński

www.jarekzylinski.blox.pl
www.jarekzylinski.natemat.pl 

 

Mój świat - Jej świat, Jej świat - Mój świat

     Prowadzę samochód. Z tyłu siedzi Zo. Z podporządkowanej wyjeżdża samochód więc gwałtownie hamuję i wrzeszczę: co za baran. I słyszę pytanie mojej córki: mamo, a to nie człowiek prowadził ten samochód?

      Mój stosunek do ludzi i świata ma wpływ na obraz ludzi i świata jaki ma Zo. Nie chcę, by w Jej świecie barany i inne zwierzęta siedziały na kierownicą. Chcę, by zostało tak jak jest. By patrząc na człowieka widziała tylko (lub aż) człowieka. Chcę, by go szanowała. Brała pod uwagę. Chcę, żeby nie tylko jasno określały własne granice, ale także uznawała granice innych. Chcę... i wiem, że to za mało. Nie wystarczy "chcieć", choć to pierwszy krok. Niektórzy mówią nawet, że milowy.  

    Porozumienie bez Przemocy jest czymś więcej niż stylem komunikacji. To przede wszystkim sposób odbierania i postrzegania siebie, innych i świata. Sposób myślenia. Istotę PbP obok rozpoznawania i nazywania uczuć i potrzeb stanowi wzajemny szacunek. Spojrzenie na siebie i na drugiego z szacunkiem odpiera agresja na rzecz współdziałania. 

      Lubię słuchać opowieści Zo. I nie ma znaczenia o czym one są. Kiedy moja córka opowiada o przedszkolu, wycieczce, wizycie u dentysty, o swoich koleżankach i kolegach, to jej słowa przepełnione są szacunkiem. Nawet gdy mówi o tym, co trudne to zwykle mówi:  

• nie lubię, gdy... 
• przestraszyłam się, bo nie chcę żeby...
• chciałabym inaczej rozwiązać ten kłopot 
• powiem, że nie chcę żeby tak mówił
• wiesz, ja chciałabym żeby N. miała koleżankę, tak jak ja mam
• martwię się, że...
• powiedz mi, co mam zrobić, gdy...

      W Jej świecie bardzo rzadko żyją takie określenia jak: głupi, beznadziejne, muszę Cię uderzyć, wynoś się stąd, brzydki... A jeśli już się pojawiają, to pyta mnie co z tym zrobić lub informuje, że ona tak wcale nie myśli.

W kolorze czerwonym

    Czerwony Namiot to miejsce na wskroś wypełnione kobiecością. Miejsce spotkań kobiet Wschodu, do którego żaden mężczyzna nie miał wstępu. Miejsce świętowania i przeżywania żałoby. Miejsce narodzin i śmierci. To tutaj miesiączkujące po raz pierwszy dziewczęta przyjmowano do grona kobiet. To tutaj kobiety były oparciem dla rodzącej, pomocą w opiece nad noworodkiem. To wreszcie tutaj niosły ukojenie umierającej. 

    W Czerwonym Namiocie śpiewano, tańczono, leczono, opowiadano historie, modlono się i  powierzano tajemnice. Powstała w ten sposób wspólnota kobiet była siłą, z którą trudno było się nie liczyć.   

                                                                                                                  www.chip.pl

           Potrzebuję wspólnoty kobiet. Mądrych, pięknych, dowcipnych, silnych. Potrzebuję kobiet, by oddychać, smakować i kontemplować. By zaspokoić potrzebę wzajemnej zależności. Potrzebuję kobiet by zanurzyć się w sobie, spotkać się z intuicją, odzyskać siłę i wiarę. By zrozumieć. Mam takie przekonanie, że pośród nich mogę odzyskać swoją "dzikość". Potrzebuję jej. Tęsknię za nią. Pamiętacie ten post? 

Anita Diamant "Czerwony namiot". Polecam.

Nie tylko o zaufaniu

Zo: Mamo musisz obiecać, że mi pozwolisz.
Ja: Wolałabym najpierw usłyszeć twoją prośbę.
Zo: Nie, nie mamo. Obiecaj, że się zgodzisz, to ci powiem.
Ja: Nie mogę ci tego obiecać. Nie wiem o co prosisz.
Zo: mamo, no chyba mi ufasz, przecież nie poproszę o wór ciasteczek.
Ja: ok
Zo: Czyli zgadzasz się, żebym zjadła te pierniczki, które dzisiaj upiekłyśmy?
Ja (w myślach): Kurka wodna, upiekłyśmy chyba 50 pierniczków. (na głos): ok
Zo: Dzięki, że mi zaufałaś. Chcę jeden pierniczek. Poproszę jeża.
Uf.

Kilka rzeczy uświadomiła mi ta rozmowa:

1. Moja córka nie tylko mnie zna, wie co mi się podoba, a co nie, ale także bierze mnie pod uwagę. Chce ze mną współdziałać i rozumie współdziałanie lepiej niż niejeden dorosły. Wie, że to droga dwukierunkowa.

2. Zo potrzebuje wiedzieć, że jej ufam. Więcej - chce mi pokazać, że naprawdę mogę zaufać jej wyborom. Ma 5 lat ale to nie oznacza, że nie ma kompetencji do podejmowaniam decyzji i brania odpowiedzialności za nie. Decyzje, które podejmuje rosną razem z nią. Nie muszę się obawiać, że będzie chciała poprowadzić samochód. Przecież ona wie, co potrafi :)

3. Nie zawsze muszę reagować. Nie zawsze muszę coś powiedzieć. Moja córka, podobnie jak ja, potrzebuje przestrzeni by wzrastać. Przestrzeni bez mojego: dlaczego?, powiedz mi, nie możesz, zróbmy to razem, wyjaśnij mi itd.  

        Przy Zo uczę się pokory. Ona uczy mnie tego, o czym pisze Rosenberg. Kiedy chcę spotkać się z drugim, to muszę pozbyć się przekonania, że ja wiem co zrobi, co powie, o co poprosi, jak się będzie tłumaczył, jakich użyje argumentów. Kiedy chcę spotkać się z drugim, to milczę, choćby w głowie myśli goniły jedna za drugą, otwarta na jego historię.

Siła, która chroni

     Często rodzice pytają, jak w sytuacjach zagrożenia użyć siły wobec dziecka, by nie naruszyć jego integralności. Służy temu tzw. siła ochronna, do której można odwołać się, "gdy brak czasu na porozumienie się z dzieckiem, które akurat robi coś, co może być niebezpieczne dla niego lub innych. Może się też zdarzyć, że dziecko akurat nie ma ochoty na rozmowę, a postępuje w sposób, który stoi w konflikcie z naszymi potrzebami - na przykład, potrzebą chronienia innych. Należy jednak właściwie rozumieć różnicę między takim zastosowaniem siły a zwykłą przemocą: różnica leży w sposobie myślenia osoby, która siły używa." /M.Rosenberg, Wychowanie w duchu empatii/

      Użycie siły ochronnej jest możliwe wówczas, gdy o ludziach i ich zachowaniu nie myślimy w kategoriach dobry/zły, właściwy/niewłaściwy, poprawny/niepoprawny. Myśląc w ten sposób, za często bowiem, zamiast siły ochronnej wykorzystujemy siłę karzącą. Niełatwo uwolnić się od takiego myślenia, bo od dziecka słyszeliśmy że kradzież jest zła (nie uważam, że jest dobra), właściwe jest ustąpienie miejsca starszej osobie (nie myślę, że jest niewłaściwe), a poprawne jest skarcenie hałaśliwego młodego człowieka  (nie uważam, że jest to niepoprawne) itd. 
      Kiedy w ten sposób myślę, to daję sobie prawo do karania tych, którzy według mnie źle postępują, a nagradzania tych, którzy postępują właściwie. A kara i nagroda to wykorzystanie tej samej siły. Siły, która nie podnosi jakości życia. Siły, która nie ubogaca. Siły, która narusza integralność człowieka. 
    Siła ochronna daje nam możliwość sprzeciwu wobec zachowania szkodliwego przy równoczesnym zachowaniu integralności dziecka.  Siłę ochronną wyróżniają cztery elementy:
1. ma charakter opiekuńczy,
2. chroni zdrowie, życie, wartości,
3. nie ocenia człowieka,
4. krzywdzące zachowanie człowieka wynika z "niewiedzy". 
       W PbP "niewiedza" może polegać na tym, że człowiek: 
a) nie zdaje sobie sprawy ze skutków własnych czynów,
b) nie wie, jak mógłby zaspokoić swoje potrzeby bez szkody dla otoczenia,
c) wierzy, że ma prawo karać lub ranić innych, ponieważ na to zasłużyli,
d) ma takie czy inne urojenia - na przykład słyszy 'głosy', które każą mu kogoś zabić /M.Rosenberg, Porozumienie bez przemocy. O języku serca"/  

       Kiedy chcę użyć wobec Zo siły ważne jest co mam w głowie. Czy myślę, że Zo postępuje w sposób który szkodzi jej lub innym dlatego, że jest z natury zła, a jej celem jest wyrządzenie krzywdy, czy też myślę, że moja córka jest z natury dobra, a to co robi wynika z "niewiedzy". 

        Mam taką zasadę: kiedy widzę w Zo krnąbrną, nieposłuszną, złośliwą dziewczynkę, nie stosuję siły. Trzymam się od niej z daleka. Biorę kilka głębokich oddechów. Docieram do swoich potrzeb i dopiero podejmuję działanie. 
   

Przemoc rodzi przemoc

      W najnowszej książce " Wychowanie w duchu empatii" Marshall Rosenberg pisze tak: "To one /dzieci/ pierwsze nauczyły mnie, że nie jestem w stanie zmusić ich do niczego. Nie mogę zmusić ich do włożenia zabawki do pudełka. Nie mogę zmusić ich do posłania łóżka. Nie mogę zmusić do jedzenia. Była to dla mnie jako rodzica dość upokarzająca lekcja  - lekcja bezsilności. Upokorzenie brało się z przekonania (...) że rolą rodzica jest wpływać na zachowanie dzieci i odpowiednio je kształtować. I oto trójka młodych ludzi udzieliła mi lekcji pokory, udowadniając, że nie jestem w stanie ich do niczego zmusić.

     Mogłem co prawda zrobić jedną rzecz: sprawić, aby pożałowali, że nie zrobili tego na czym mi zależało. Ilekroć jednak okazywałem się na tyle głupi, żeby tego próbować, dzieci szybko udzielały mi kolejnej lekcji na temat rodzicielstwa i władzy, która miała okazać się dla mnie bardzo cenna w przyszłości: jeśli sprawisz, że dziecko pożałuje, iż czegoś nie zrobiło, to ono wkrótce sprawi, że ty też będziesz żałował. Będziesz żałował, że sprawiłeś, iż ono pożałowało, że czegoś nie zrobiło. Przemoc zawsze rodzi przemoc." 

   

       Dobrze pamiętam sytuacje, w których przymusiłam Zo do "czegoś tam". Pamiętam też, że zawsze, gdy udało mi się ją do czegoś zmusić, pożałowałam swojej decyzji, czasem bardzo gorzko.
         Wiem dlaczego zdarza mi się ją zmuszać. Uważam, że powinna zrobić to czy tamto, bo dzięki temu nasza codzienność (w dłuższej perspektywie życie) będzie bogatsza, spokojniejsza, piękniejsza itp. Jeśli Zo pożyczy zabawkę, podzieli się słodyczami, sama umyje zęby, zdejmie buty, popilnuje siostry, to sprawi komuś radość. 
         Wiem też dlaczego żałuję zmuszania ją do "czegoś tam". Żałuję, bo chcę, żeby moja córka podejmując działanie kierowała się "potrzebą serca", pragnieniem wzbogacenia życia, swojego lub innych, a nie czynnikami zewnętrznymi czy kalkulacją zysków i strat.

  

        W PbP są dwie siły: karząca i ochronna.  Zmuszanie innych bierze się z myślenia, w którym ja wiem, co ty powinieneś zrobić, żeby ludzie byli szczęśliwi, a świat piękny. Zmuszanie innych zakłada, że jeśli nie powiem ci co masz zrobić, to ty tego nie uczynisz. No, bo jeśli ufam, że ty też chcesz żeby ludzie byli szczęśliwi, a świat piękny, to wiem, że podejmowane przez ciebie działania będą wzbogacać ludzi i świat.

P.S. Jutro o sile ochronnej.

O poczuciu wartości

      Wczoraj wspólnie z Agnieszką Stein zastanawiałyśmy się (my, mamy) nad poczuciem wartości. Swoim i dzieci. Trzygodzinna wymiana myśli, spostrzeżeń, wątpliwości i pytań upewniła mnie, że to, co mogę dać najlepszego moim Córkom, to wspieranie ich poczucia wartości. I mojego także. Ufam, że mój wewnętrzny dobrostan jest przyczynkiem do wysokiego poczucie wartości Dziewczynek. I wiem, że One nie będą radosne, pewne siebie, godne zaufania, otwarte, jeśli ja je takimi nie będę widziała.

     Czym jest poczucie wartości? Agnieszka podała definicję, która leżała w moim sercu od dawna: „Jestem ważna, moje życie ma sens, mam swoje miejsce w świecie, nikt nie może mnie zastąpić. Świat beze mnie nie byłby lepszy. Jestem wyjątkowa. Tak jak wyjątkowi są inni ludzie. Nie ma nikogo na świecie takiego samego jak ja. Jestem niepowtarzalna.”

    Bezwarunkowa miłość i pełna akceptacja to najważniejsze elementy dziecięcego poczucia wartości. Co jeszcze pomaga go budować?

• uważne słuchanie 
• empatyczne mówienie 
• czas i bycie dla dziecka 
• bliskość 
• okazywanie zainteresowania 
• odpowiadanie na potrzeby dziecka 
• szacunek, nie tylko dla dziecka, ale także dla jego planów, marzeń
• zauważanie emocji 
• umożliwienie podejmowania decyzji 
• zgoda na samodzielność i zgoda na popełnianie błędów
• zaufanie
• bezpieczna więź
• dziękowanie za obecność dziecka 
• jakość relacji nie tylko z dzieckiem, ale i z innymi ludźmi 
• traktowanie innych
• dbanie o ciało dziecka

      A co przeszkadza w budowaniu poczucia wartości u dziecka?

• ocena
• krytyka
• osąd moralny
• porównywanie 
• krzyk 
• kary i nagrody 
• autorytarne wychowanie 
• bagatelizowanie uczuć 
• pomijanie potrzeb
• pośpiech

         Budowanie poczucia wartości to proces. Zaczyna się niemal z chwilą narodzin i trwa całe życie. Bardzo ważny w tym procesie jest okres dzieciństwa, bo to od niego trochę zależy z jakim bagażem nasze dzieci wejdą w dorosłe życie.
        To, czy moje dzisiaj małe córki lubią siebie i czy będą lubić siebie kiedy dorosną, kiedy będą Kobietami, zależy między innymi od tego, czy ja dziś lubię siebie i lubię je. Na oba pytania odpowiadam: tak.